Tuinwensen verschuiven door hittestress en klimaatdruk |
|
|
|
|
 |
| 65 sec |
Klimaatbestendige tuin wordt steeds vaker uitgangspunt in ontwerp
Tuinbezitters richten hun tuin steeds vaker in met klimaat als vertrekpunt. Hittestress, droogte en wateroverlast spelen daarbij een grotere rol in de keuzes voor beplanting, indeling en materiaalgebruik. Dat blijkt uit een trendanalyse van Heijnen Planten, waarin klimaatbestendigheid nadrukkelijk naar voren komt als leidend principe in tuinontwerp.
| Afbeelding gemaakt met behulp van AI. |
Volgens TU Delft-onderzoeker Nico Tillie verschuift de functie van de tuin. 'Bij groenere tuinen verschuift de focus steeds meer van een mooie buitenruimte naar een gezonde leefomgeving waar verkoeling en biodiversiteit centraal staan. Klimaatbestendigheid is inmiddels het uitgangspunt voor tuintrends,' stelt hij in een blog van Heijnen Planten.
Die ontwikkeling hangt samen met toenemende hittestress in stedelijke gebieden en vaker voorkomende extreme neerslag. Tuinen worden daardoor niet alleen beoordeeld op uitstraling, maar ook op hun bijdrage aan wateropvang en verkoeling.
Klimaat en comfort sturen keuzes
Ook het gebruik van beplanting verandert. Tuinbezitters kiezen volgens de trendanalyse vaker voor soorten die beter bestand zijn tegen droogte en piekbuien. Denk aan beplanting met een sterk wortelgestel en combinaties die water beter vasthouden in de bodem.
|
|
'Hittestress is een van de belangrijkste drijfveren achter de veranderende waardering van groen'
| |
|
Daarnaast groeit de aandacht voor schaduw en verdamping. Bomen, hagen en dichte beplanting worden steeds vaker ingezet om hitte in de tuin te beperken en het gebruikscomfort te vergroten.
'Hittestress is een van de belangrijkste drijfveren achter de veranderende waardering van groen,' zegt Tillie in het blog. Volgens hem ervaren bewoners temperatuurverschillen tussen groene en versteende omgevingen steeds directer.
Meer aandacht voor water en bodem
Naast hitte speelt waterbeheer een grotere rol in tuinontwerp. Regenwater wordt vaker vastgehouden in de tuin zelf, bijvoorbeeld via wadi's, regentonnen en halfopen verharding.
Daarmee verandert ook de functie van de tuin. Waar deze eerder vooral esthetisch was, ontstaat nu een combinatie van beleving en klimaatfunctie. Volgens de analyse van Heijnen Planten wordt de tuin steeds vaker een kleine schakel in het stedelijk klimaat. Minder verharding en meer groen moeten bijdragen aan een betere waterbalans en lagere temperaturen in woonwijken.
| LOGIN
met je e-mailadres om te reageren.
|
|
|
|
 |
|
Dolf Houtman
donderdag 16 juli 2026 |
|
Ecologisch en ruimtelijk
Het mooie is dat het een het ander niet hoeft uit te sluiten. Een klimaatrobuuste tuin kan tegelijkertijd een mooie en interessante buitenruimte zijn. Tuin- en landschapsontwerpers zijn bij uitstek de professionals van wie we mogen verwachten dat zij – vooral op de kleine schaal van de tuin – een integraal en samenhangend plan kunnen maken, waarin ecologie en ruimtelijke kwaliteit optimaal met elkaar verweven zijn, met als doel een maximaal resultaat te bereiken.
Functie van de tuin
De functie van een tuin zal naar mijn inschatting niet per se veranderen. Consumenten zullen hun tuin gebruiken zoals ze dat altijd al deden: als speelruimte voor de kinderen, een plek voor de hond, om te barbecueën op het terras, voor een gazon en wellicht een vijver. Door alle aandacht voor klimaat, energie en biodiversiteit is het wel te verwachten dat consumenten bewuster en kritischer worden en langer stilstaan bij de vraag welke materialen en beplantingen het meest duurzaam zijn. Dat zien we bijvoorbeeld terug in de vraag naar biologisch gekweekt plantmateriaal en in de populariteit van halfverharding zoals grind en split om water door te laten.
Trends
Tegelijkertijd is een voorbehoud op zijn plaats, want uit onderzoek blijkt – en dat is trouwens ook te zien wanneer je door een willekeurige woonwijk wandelt – dat tuinen voor het zoveelste jaar op rij weer ‘harder’ zijn geworden. We zien dat terug in wat ik zou willen noemen de mate van ‘verspulling’, zoals de toepassing van schaduwdoeken, overkappingen, harde betonnen schuttingen en een veelheid aan grindvakken. Het zijn trends die we al een aantal jaren kennen.
Betekenis
De ontwikkelingen en de voelbare veranderingen in het milieu zullen noodzakelijkerwijze leiden tot – hopelijk – groenere tuinbeelden. In die zin krijgt de tuin er een extra betekenis bij. Ontwerpers zijn getraind om de ‘Geest van de Plek’ te duiden. Die duiding start met het identificeren van de specifieke groeiplaatsomstandigheden waarmee ontwerpers voorwaarden creëren voor een optimale ecologie binnen die gegeven mogelijkheden.
De tuin als groene stepping stone levert bij voorkeur een bijdrage aan waterberging, energiebesparing, hittereductie en biodiversiteit. Hopelijk kunnen we op die manier veel tuinen verder vergroenen, zodat er een caleidoscoop ontstaat van biotopen en habitats, met de daarbij behorende flora en fauna.
Zowel ontwerpers als hoveniers hebben hierin een belangrijke ambassadeursrol; zij staan immers in direct contact met de consument.
Mindset
Vanzelf zal dit niet gaan, omdat het om gedragsverandering vraagt. Het vereist een bewustere manier van leven en een andere benadering van de tuin. Het zou helpen als tuintrends meer gebaseerd worden op de boodschap: de tuin als kringloopsysteem of nog beter: ”Alles is op te lossen met planten” een uitspraak van Fred Booy.
Een gezondere leefomgeving is nu eenmaal meer gebaat bij wat rommeliger ogende tuinen dan bij loeistrakke, keurig geveegde en volledig van onkruid ontdane buitenruimtes. Ook hier geldt dat het een mogelijk is zonder het ander te laten. Kortom, dat vraagt visie, vakmanschap en ontwerpkennis want hoe mooi is het om in het ruimtelijk ontwerp het contrast tussen architectuur en natuur te zoeken. De tijd zal het ons leren.
|
|
|
|
