'Je kunt een ontslagtraject niet een beetje laten versloffen' |
|
|
|
|
 |
| 299 sec |
Trap niet in deze zeven valkuilen bij een vaststellingsovereenkomst
Je wilt afscheid nemen van een medewerker, maar die is helemaal niet van plan te vertrekken. Wat nu? Met een vaststellingsovereenkomst kunnen werkgever en werknemer zonder rechtszaak uit elkaar. Alleen moet je wel weten wat je afspreekt. Een verkeerde einddatum of een te hoge vergoeding kan een hoveniersbedrijf veel geld kosten. Arbeidsrechtadvocaat Eline de Wit van The Legal Department legt uit waar ondernemers op moeten letten. 'Het enige wat je nodig hebt, en dat is vrij essentieel, is de medewerking van de werknemer.'
| Gesprek aan de tafel (AI) |
'Hoe neem ik op een goede manier in onderling overleg afscheid van een medewerker? Dat is een vraag die bij de VHG Ondernemershelpdesk regelmatig terugkomt', vertelt Eline de Wit. Zij is arbeidsrechtadvocaat bij The Legal Department, de juridische kennispartner van Koninklijke VHG. Tijdens een webinar voor VHG-leden ging ze in op de vaststellingsovereenkomst, kortweg VSO.
Met zo'n overeenkomst spreken werkgever en werknemer samen af wanneer en onder welke voorwaarden het dienstverband eindigt. Daarvoor hoeven ze niet naar de rechter of het UWV. 'Het grote voordeel is dat je een vaststellingsovereenkomst eigenlijk in alle situaties kunt gebruiken', zegt De Wit. Dat kan bijvoorbeeld bij slecht functioneren, een arbeidsconflict of wanneer een bedrijf minder werk heeft. De werknemer moet wel instemmen.
'Wat staat er op papier?'
Een vaststellingsovereenkomst kan een ontslagprocedure voorkomen, maar dat betekent niet dat een werkgever zonder voorbereiding de onderhandelingen in kan gaan. Een werknemer hoeft immers niet akkoord te gaan. Hoe sterker de werkgever zijn redenen voor ontslag kan onderbouwen, hoe beter zijn onderhandelingspositie. Vooral wanneer het functioneren van een medewerker aanleiding is voor het gewenste vertrek, speelt een goed opgebouwd personeelsdossier een belangrijke rol. In veel hoveniersbedrijven worden problemen met medewerkers gewoon op de werkvloer besproken. Iemand komt regelmatig te laat, levert slecht werk af of houdt zich niet aan afspraken. De ondernemer spreekt hem erop aan en gaat ervan uit dat het daarmee duidelijk is.
 | | Eline de Wit |
|
|
'In heel veel bedrijven gaat het gewoon zo dat je zegt: hé, dit is niet zo handig, of dit moet je anders doen', vertelt De Wit. 'Maar het enige wat voor de rechter telt voor zo'n ontslagdossier, is wat er op papier staat. En dan niet alleen wat er voor jullie zelf op papier staat, maar is dit ook aan de medewerker gecommuniceerd?' Wie een werknemer wegens slecht functioneren wil ontslaan, moet kunnen aantonen dat hij op de problemen is gewezen en voldoende kans heeft gekregen om zich te verbeteren. Leg daarom gesprekken en verbeterafspraken vast en kijk regelmatig of er verbetering is. Ook moet worden onderzocht of de werknemer ander passend werk binnen het bedrijf kan doen.
'Dan stem ik gewoon niet in'
Een van de belangrijkste vragen voor ondernemers is hoeveel een vertrekregeling kost. Moet je altijd een transitievergoeding betalen? 'Het antwoord daarop is nee', zegt De Wit. Bij een VSO is een werkgever niet wettelijk verplicht een transitievergoeding te betalen. Toch wordt in de praktijk meestal een ontslagvergoeding afgesproken. 'In vrijwel alle gevallen wordt bij de vaststellingsovereenkomst de transitievergoeding uitbetaald, en soms zelfs meer.'
Dat is niet vreemd. Waarom zou een werknemer vrijwillig vertrekken als hij denkt dat zijn werkgever hem via de rechter niet zomaar kan ontslaan? 'Dan kan die medewerker zeggen: dan stem ik gewoon niet in en dan zie ik wel wat je doet.' De Wit adviseert daarom vooraf te berekenen hoeveel een vertrekregeling maximaal mag kosten. 'Mijn advies is altijd om te zorgen dat het eerste voorstel niet het maximale is wat je uiteindelijk zou willen aanbieden, om die onderhandelingsruimte te hebben.'
Een maand verschil, een maand extra kosten
Ook de einddatum kan geld kosten. Werkgever en werknemer mogen die samen afspreken, maar voor een aansluitende WW-uitkering houdt het UWV rekening met de opzegtermijn die voor de werkgever geldt. 'Medewerkers hebben vaak een veel kortere opzegtermijn, vaak maar een maand. Dus het is heel verleidelijk om te denken: die nemen we in acht, want dan kan er een eerder einde plaatsvinden. Maar dat is dus niet de juiste route.'
De Wit geeft een voorbeeld. Een ondernemer sluit op 23 september een VSO en heeft een opzegtermijn van twee maanden, met opzegging tegen het einde van de maand. Dan kan 30 november de laatste dag van het dienstverband zijn. Wordt de overeenkomst pas begin oktober gesloten, dan schuift de datum voor een aansluitende WW-uitkering in beginsel een maand op. Wie een eerdere einddatum afspreekt, loopt het risico dat de werknemer tijdelijk zonder loon en WW komt te zitten. 'Dan krijg je natuurlijk discussies. De medewerker zegt dan: jullie hebben niet de goede opzegtermijn in acht genomen en ik wist dat niet.'
Waarom 'verschil van inzicht' beter werkt
Ook de reden voor het vertrek kan discussie opleveren. In de modelovereenkomst van Koninklijke VHG staat vaak dat werkgever en werknemer een 'verschil van inzicht' hebben. Dat kan vreemd voelen als een medewerker zich ernstig heeft misdragen. 'Dan wordt er aangegeven: ja, maar dit klopt niet. Want die medewerker heeft iets gedaan wat echt niet kan', vertelt De Wit. Toch adviseert ze voorzichtig te zijn met aanpassingen. 'Het verschil van inzicht staat daar niet voor niets. Dus probeer daar ook zo min mogelijk aan te veranderen.'
Voor de WW is belangrijk dat het initiatief voor het vertrek bij de werkgever ligt en dat de werknemer niet door eigen ernstig verwijtbaar gedrag werkloos is geworden. Een neutrale formulering kan problemen voorkomen, zolang die past bij de feiten. Het UWV bepaalt uiteindelijk of iemand recht heeft op WW.
Ziek? Dan gelden andere regels
'Veruit de meeste vragen gaan over zieke medewerkers en de mogelijkheid of onmogelijkheid om dan een vaststellingsovereenkomst te sluiten', vertelt De Wit. Tijdens de eerste twee ziektejaren moet een werkgever in principe loon doorbetalen en helpen bij de terugkeer naar werk. Een zieke werknemer die in die periode instemt met vertrek, kan problemen krijgen met een uitkering. Na 104 weken ziekte kan een VSO onder voorwaarden wel mogelijk zijn. Controleer dan of de verplichte periode van loondoorbetaling echt voorbij is. Het UWV kan die namelijk verlengen als de werkgever onvoldoende heeft gedaan om de werknemer weer aan het werk te helpen.
'Je kunt het er eerder met een medewerker over hebben, want je weet natuurlijk op welk moment die 104 weken verstrijken. Maar zorg dat de ondertekeningsdatum pas ligt na die 104 weken.' Werkgevers kunnen onder voorwaarden compensatie krijgen voor een transitievergoeding die zij na langdurige ziekte betalen. Er ligt een voorstel om deze regeling vanaf 2028 af te schaffen. Of en wanneer dat doorgaat, hangt af van de behandeling van het wetsvoorstel.
De bedrijfsbus, vakantiedagen en een nieuwe baan
Wie overeenstemming heeft bereikt over het vertrek, moet ook de eindafrekening goed regelen. Denk aan vakantiedagen, studiekosten, leningen en bedrijfseigendommen. Wanneer levert de medewerker zijn gereedschap of bedrijfsbus in? En wat gebeurt er met een concurrentie- of relatiebeding? 'Als er nog over en weer dingen zijn die jullie met elkaar moeten afrekenen, moet je daar altijd afspraken over maken in die vaststellingsovereenkomst', zegt De Wit.
Dat is belangrijk vanwege de zogenoemde finale kwijting. Daarmee spreken beide partijen af dat zij na de afhandeling in principe niets meer van elkaar kunnen eisen. Een vergeten lening kan daardoor moeilijk alsnog worden teruggevraagd. Ook als een medewerker eerder een nieuwe baan vindt, zijn afspraken verstandig. In het VHG-model staat een bepaling waarmee kan worden afgesproken dat de werknemer dit moet melden en het dienstverband eerder eindigt. Daarbij kan ook worden vastgelegd wat er met de ontslagvergoeding gebeurt.
Een handtekening is nog geen definitief afscheid
Een werknemer heeft na het schriftelijk sluiten van een VSO veertien dagen bedenktijd. Heeft de werkgever hem niet schriftelijk op dit recht gewezen, dan geldt drie weken. Binnen die termijn mag de werknemer zonder reden schriftelijk terugkomen op de afspraak. Vooral bij ernstige incidenten is dat iets om rekening mee te houden. Een werkgever die ontslag op staande voet overweegt, moet snel handelen zodra de dringende reden duidelijk is. Eerst langdurig onderhandelen over een VSO kan betekenen dat ontslag op staande voet daarna niet meer mogelijk is. Je doet er dus verstandig aan om eerst het ontslag op staande voet te geven en dan te kijken of een VSO mogelijk is. Als de bedenktermijn uit de VSO verstreken is, kun je vervolgens het ontslag op staande voet intrekken.
Zeven valkuilen bij een vaststellingsovereenkomst
1. Geen goed ontslagdossier Leg gesprekken en verbeterafspraken vast. Zonder dossier sta je bij ontslag vaak zwakker. 2. Meteen je hoogste bod doen Bereken vooraf wat je maximaal wilt betalen. Houd ruimte om te onderhandelen. 3. De verkeerde einddatum kiezen Controleer de opzegtermijn van de werkgever. Anders kan de werknemer tijdelijk zonder loon en WW komen te zitten. 4. De ontslagreden verkeerd omschrijven Gebruik een neutrale formulering. Een verkeerde omschrijving kan problemen geven bij de WW-aanvraag. 5. Te vroeg tekenen bij ziekte Wees zeer voorzichtig en terughoudend tijdens de eerste twee ziektejaren. Controleer na 104 weken of de loondoorbetaling en eventuele extra verplichtingen zijn geëindigd. 6. De eindafrekening vergeten Maak afspraken over vakantiedagen, leningen, studiekosten en bedrijfseigendommen. Door finale kwijting kun je vergeten bedragen mogelijk niet meer opeisen. 7. De bedenktijd of ontslagregels onderschatten Een werknemer heeft meestal veertien dagen bedenktijd. Bij mogelijk ontslag op staande voet moet je direct handelen.
|
| LOGIN
met je e-mailadres om te reageren.
|
|
|
| Er zijn nog geen reacties. |
|