Whatsapp Facebook LinkedIn Instagram RSS feed

RIVM helpt gemeenten gerichter kiezen voor gezond groen

NIEUWS
BELEID & JURIDISCH
Facebook Linkedin Whatsapp
Heleen Kommers, donderdag 9 april 2026
105 sec


Nieuwe 'Gezond Groen Wijzer' maakt verschil tussen soorten groen en hun effect zichtbaar

Gemeenten krijgen een nieuw hulpmiddel om gerichter keuzes te maken in de openbare ruimte. Met de 'Gezond Groen Wijzer' ondersteunt het RIVM beleidsmakers en beheerders bij het afwegen welk type groen waar het meeste oplevert voor gezondheid. Het instrument onderscheidt veertien groentypen en koppelt die aan effecten, doelgroepen en randvoorwaarden voor ontwerp en beheer.

Mensen ontspannen in het Kronenburgerpark in Nijmegen (Beeld: NWST)
Mensen ontspannen in het Kronenburgerpark in Nijmegen (Beeld: NWST)

Volgens onderzoeker Hanneke Kruize is dat nodig. 'Gemeenten willen verder kijken dan alleen hoeveel groen er is. Het gaat om welk type groen voor wie van waarde is.' De wijzer sluit aan op bestaande vuistregels over hoeveelheid en afstand, maar legt de focus op kwaliteit en toepassing.

Van 'meer groen' naar 'juiste groen'

In de praktijk wordt groen vaak als één categorie gezien, terwijl de effecten sterk verschillen per type en plek. De 'Gezond Groen Wijzer' helpt gemeenten om daarin te differentiëren. De indeling sluit aan op het Informatiemodel Beheer Openbare Ruimte, waardoor het instrument herkenbaar is voor beheerders.
Per groentype geeft de wijzer inzicht in gezondheidseffecten, doelgroepen en randvoorwaarden voor ontwerp en beheer. Daarmee ondersteunt het instrument keuzes in planvorming, uitvoering en beheer van de buitenruimte.


Het instrument onderscheidt veertien groentypen en koppelt die aan effecten, doelgroepen en randvoorwaarden voor ontwerp en beheer

Niet elk groentype doet hetzelfde

Een belangrijk uitgangspunt is dat elk type groen een andere functie heeft. Bomen zorgen bijvoorbeeld voor verkoeling en stressreductie, terwijl speelgroen belangrijk is voor de ontwikkeling van kinderen. Kleinere ingrepen, zoals geveltuinen, dragen juist bij aan ontmoeting in de buurt.
Daarmee biedt de wijzer houvast bij keuzes, zeker in situaties waar ruimte en budget onder druk staan.


Kleine plekken, grote waarde

De wijzer maakt ook zichtbaar dat kleine groenvoorzieningen vaak onderschat worden. Juist deze plekken verdwijnen snel bij herinrichting of bezuinigingen, terwijl ze voor veel bewoners belangrijk zijn.
'Als je alleen naar de hoeveelheid groen kijkt, verdwijnen kleine plekken al snel uit beeld', zegt Kruize. 'Terwijl juist die plekken belangrijk zijn voor mensen die afhankelijk zijn van groen dichtbij huis.'


'Gemeenten willen verder kijken dan alleen hoeveel groen er is. Het gaat om welk type groen voor wie van waarde is'

LEES OOK

Houvast voor integraal beleid

Volgens Marcelle Lock helpt de wijzer ook bij samenwerking tussen afdelingen. 'Je ziet dat elk type groen zijn eigen functie heeft, ook voor verschillende doelgroepen.' Dat maakt het makkelijker om groen te koppelen aan thema's als gezondheid, klimaatadaptatie en sociale kwaliteit.
De wijzer benadrukt daarnaast het belang van randvoorwaarden, zoals toegankelijkheid, onderhoud en veiligheid. Zonder die voorwaarden blijven de effecten van groen beperkt.


Instrument nog in ontwikkeling

Het RIVM werkt de komende tijd verder aan de toepassing van de wijzer in de praktijk, onder meer met een ruimtelijke vertaling van de groentypen op wijkniveau. De eerste reacties uit het werkveld zijn positief: gemeenten geven aan dat het instrument helpt om het gesprek over groen concreter te maken.
Tegelijk blijft maatwerk nodig. 'Het is per stad verschillend wat mogelijk is. In een volle binnenstad heb je minder ruimte dan in een nieuwbouwwijk', aldus Lock.


De wijzer sluit aan op bestaande vuistregels over hoeveelheid en afstand, maar legt de focus op kwaliteit en toepassing

De 'Gezond Groen Wijzer' onderscheidt 14 groentypen:

1.Groen dak
2.Groene gevel
3.Geveltuinen
4.Groene tuinen en balkons
5.Bomen
6.Groene wegberm
7.Plantsoenen en postzegelparken
8.Groene speelplek
9.Wadi
10.Park
11.Moestuinen
12.Braakliggend terrein
13.Groenblauwe corridor
14.Natuur- en recreatiegebied

LEES OOK

RIVM
LOGIN   met je e-mailadres om te reageren.

REACTIES
Er zijn nog geen reacties.

tip de redactie

Meld je aan voor onze digitale nieuwsbrief.
GREEN OUTLET
Iedereen kan gratis kleine advertenties plaatsen via zijn eigen account.
Plaats een gratis advertentie
AGENDA
Lezing 'Ontwerpen begint bij de bodem' in de PodiumBoskoop
maandag 13 april 2026
t/m maandag 13 april 2026
Bloemenpark Appeltern houdt Tulpenfeest in april
zaterdag 18 april 2026
t/m zondag 19 april 2026
Open dagen bij De Schans BV begin mei
vrijdag 1 mei 2026
t/m zondag 3 mei 2026

ONDERDELEN
Archief
Dossiers
Green Industry Profile
Webshop
OVER ONS
Over ons
Duurzaamheid & NWST
Contact
Het team
ADVERTEREN EN ABONNEREN
Fysiek abonnement
Digitaal abonnement
Abonneren nieuwsbrief
School abonnement
Adverteren
Verschijningsdata
MEER
Groenversneller
Cursussen
Redactionele spelregels
Algemene voorwaarden
Disclaimer
Privacy
Cookies
ONDERDELEN
OVER ONS
ADVERTEREN EN ABONNEREN
MEER